De Dollard is een zeearm en maakt deel uit van de Waddenzee, de rivier de Eems mondt uit in de Dollard. Het totale oppervlak van dit natuurgebeid bedraagt 100 km² en bestaat eigenlijk alleen uit water. De meest bekende stad in de nabije omgeving van de Dollard is Delfzijl, dat negen kilometer ten westen van de zeearm is gelegen.
Vogelliefhebbers zijn op hun plaats in de Dollard, want in de vele kwelders zijn kluten, tureluurs en visdiefjes te vinden die hier hun broedplaats hebben. In de wintermaanden zijn ook ruigpootbuizerds, slechtvalken en sneeuwgorzen te spotten, deze vogels houden van de winderige open vlaktes in de Dollard. Daarnaast rusten vele trekvogels in de Dollard op hun doortocht naar het noorden.
Geschiedenis de Dollard
Het ontstaan van de Dollard is niet geheel precies omschreven in de geschiedenisboeken. Naar alle waarschijnlijk is de Dollard ontstaan door de vele overstromingen en stormvloeden die plaatsvonden in de middeleeuwen. Het veen dat oorspronkelijk was gelegen in het noordoosten van Groningen is hierdoor weggespoeld.
De huidige vorm van de Dollard is bereikt in 1953, destijds zijn verschillende zeearmen afgesloten, zoals de Lauwerszee. Het precieze ontstaan van de zeearm is niet duidelijk, de jaargetallen 1277, 1362 en 1413 worden veelvuldig genoemd, maar archeologen kunnen niet exact vaststellen welk jaartal het betreft. In het noordoosten van Groningen zijn al eeuwenlang problemen met wateroverlast. De veenoppervlakte heeft te leiden onder bodemdaling (klink), erosie en verwering.
Archeologische vondsten laten een zoetwatermilieu zien bij plaatsen als Bad Nieuweschans, Scheemda en Vriescheloo rondom de vijftiende eeuw. Terwijl vondsten uit de dertiende eeuw een vegetatie laten zien die duit op een zoutwatermilieu. Overigens had de Dollard haar grootste oppervlakte rond het jaar 1520.
De Eems maakte tot 1509 een grote bocht noordwaarts ter hoogte van de huidige Dollard. Aan het noordelijkste punt werd het stadje Emden aangelegd. Het gevolg was dat het schiereiland Nesserland dat ten hoogte van dit stadje lag werd afgesneden. Hierdoor verplaatste het stroombed zich naar de oost-westroute. Het schiereiland Nesserland is in de negentiende eeuw, samen met de rest van het havengebied ingepolderd.
Uiteindelijk heeft zich een bloeiend landbouwgebied gevormd, dat zeer vruchtbaar is door de zware klei uit de Dollard. Na de inpoldering tussen de zestiende en negentiende eeuw is de Dollard geslonken tot één derde van haar oorspronkelijke oppervlakte. Bij laagwater valt bijna 80% van de Dollard droog, een waddengebied van 11 km², met een breedte tussen honderd en twaalfhonderd meter kan dan ontstaan.
Natuurmonument de Dollard
Als natuurliefhebber bent u in de Dollard op uw plaats, want naast de kwelders, slikken en wadden kunt ook zeehonden en bruinvissen aanschouwen. De Dollard is voor een deel in handen van Natuurmonumenten (3846 hectare), het andere deel wordt als eigendom gezien van het Groninger Landschap, deze laatste organisatie beheert ook het deel van Natuurmonumenten. Het gehele gebied valt onder de habitat- en vogelrichtlijnen en de natuurbeschermingswet.
Aan de oostkant van de Dollard treft u een verlaten boorplatform (Pogum-Dyksterhusen) aan, dat gebruikt is voor de eerste gasboringen. Tegenwoordig kunt u het boordplatform bereiken door een dijk van één kilometer. Vanaf het boordplatform kunt u de gehele Dollard overzien, mogelijk ziet u dan één van de 160 zeehonden of een voorbij zwemmende bruinvis.
De vele diersoorten zijn ook te bekijken vanuit één van de vier uitkijkhutten, veelal vogels zult u vanuit deze hutten zien. Deze uitkijkhutten zijn gevestigd in de polder Breebaart en de meest voorkomende vogels zijn trekvogels die rusten op hun reis naar het noorden van Europa. Ook kunt u kijken naar de wolkenluchten of de weide vergezichten, die zich afspelen in het natuurgebied de Dollard.